Όταν η κληρονομιά συνοδεύεται από χρέη, ο χρόνος είναι το πρώτο που πρέπει να ελέγξετε. Τι ισχύει για την τετράμηνη προθεσμία, τι αλλάζει για τους κατοίκους εξωτερικού και τι συμβαίνει με τους ανηλίκους.
Η κληρονομιά δεν είναι πάντα κέρδος. Μαζί με το ακίνητο ή τον τραπεζικό λογαριασμό μεταβιβάζονται και τα χρέη του κληρονομουμένου, και μάλιστα χωρίς όριο: ο κληρονόμος που αποδέχεται απλά ευθύνεται και με τη δική του περιουσία. Γι’ αυτό το πρώτο ερώτημα σε κάθε κληρονομική υπόθεση δεν είναι τι κληρονομώ, αλλά πόσο χρόνο έχω για να αποφασίσω.
Η τετράμηνη προθεσμία
Ο νόμος δίνει τέσσερις μήνες από τη στιγμή που ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή της κληρονομιάς, δηλαδή τον θάνατο και το γεγονός ότι είναι κληρονόμος. Αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία του κατοικία στο εξωτερικό, ή αν ο κληρονόμος κατοικεί εκτός Ελλάδας, η προθεσμία γίνεται ένα έτος. Η διαφορά είναι κρίσιμη και συχνά παρεξηγείται, με αποτέλεσμα κληρονόμοι στο εξωτερικό να νομίζουν ότι έχουν χάσει δικαιώματα που στην πραγματικότητα διατηρούν.
Αν η προθεσμία περάσει χωρίς δήλωση αποποίησης, ο νόμος θεωρεί ότι η κληρονομιά έγινε αποδεκτή. Δεν απαιτείται καμία θετική ενέργεια από τον κληρονόμο: η σιωπή αρκεί.
Τι γίνεται με τους ανηλίκους
Όταν κληρονομεί ανήλικος, η αποποίηση απαιτεί άδεια του δικαστηρίου. Επειδή η σχετική διαδικασία χρειάζεται χρόνο, η προθεσμία δεν πρέπει να αφεθεί να τρέξει: η αίτηση κατατίθεται εντός της προθεσμίας και το δικαστήριο αποφασίζει στη συνέχεια. Έχουμε δει περιπτώσεις όπου η καθυστέρηση λίγων εβδομάδων επιβάρυνε ένα παιδί με χρέη τα οποία δεν θα κληρονομούσε ποτέ.
Η τρίτη επιλογή: αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής
Μεταξύ της απλής αποδοχής και της αποποίησης υπάρχει και μια ενδιάμεση λύση που συχνά αγνοείται. Με την αποδοχή υπό το ευεργέτημα της απογραφής, ο κληρονόμος κρατά την κληρονομιά αλλά ευθύνεται για τα χρέη μόνο μέχρι το ενεργητικό της. Η προσωπική του περιουσία παραμένει προστατευμένη. Απαιτείται δήλωση και σύνταξη απογραφής εντός των νόμιμων προθεσμιών, γι’ αυτό και εδώ ο χρόνος μετράει.
Τι να κάνετε πρώτα
Πριν από κάθε απόφαση, χρειάζεται εικόνα του ενεργητικού και του παθητικού: ακίνητα, λογαριασμοί, δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, εγγυήσεις. Η έρευνα αυτή γίνεται γρήγορα και δίνει την απάντηση στο ερώτημα αν η κληρονομιά συμφέρει.
Οι πληροφορίες του άρθρου είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη νομική συμβουλή για συγκεκριμένη υπόθεση.
Σχετική υπηρεσία: Κληρονομικά